Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing)

Doğal Dil İşleme alt bilim dalı, insanın konuşabilme ve özellikle de konuşulanı anlama yeteneklerini taklit edebilmeyi hedeflemektedir. İnsanları, insan yapan en büyük yeteneklerden biri konuşma ve birbirini anlamadır. İnsanı diğer varlıklardan ayıran en önemli özelliğin bu olduğuna dair toplumda da birçok deyiş vardır. İşte bu sebeple, insanımsı bir bilgisayardan söz ediyorsak, insanların konuşmalarını anlayabilmesi, gerçekleştirilmesi en önemli olan özelliktir. Aynı zamanda insanların dili kullanmadaki farklılıkları, kendilerine özgülükleri vb. birçok detay bu problemin çözülmesini büyük oranda zorlaştırmaktadır. Bu bilim dalının en büyük motivasyonu, insanların bir dili nasıl öğrendikleri olmuştur hep. Yıllarca bu işi dillerin kurallarını bilgisayar ortamına aktarmakla çözmeye çalışan bilim insanları, bu yöntemler ile kesin bir sonuca varmanın imkansızlığını görmüştür ve yapay zeka tekniklerinin bir çok çeşitte kullanımını denemişlerdir. Bu problem günümüzde tam olarak çözülmüştür diyebileceğimiz bir problem değildir. Diller insanlar ile birlikte yaşar evrilir ve değişirler. Bu sebeple insanlar var olduğu sürece bu çalışmalarda yapılmaya devam edecektir.

Doğal Dil İşleme Parçaları

Doğal dil işleme kapsamlı bir problem olduğu için farklı parçalar halinde incelenmekte ve bu parçaların bir araya getirilmesi ile doğal dil işleme uygulamaları geliştirilebilmektedir.

  • İnsanların dili konuşurken ne gibi sesler kullandıkları ile ilgilenen katman fonetik (phonetics)
  • Dili meydana getiren ses birliktelikleri nelerdir sorusunun cevabını arayan katman fonoloji (phonology)
  • Dildeki kelimelerin yapılarını (ek-kök) inceleyen katmanı morfoloji (morphology)
  • Cümleleri oluştururken kelimeler ne şekilde birbirlerine bağlanıyor ve sıralanıyor sorusunun cevabını arayan katman sentaks (syntax)
  • Metinlerdeki anlamlar ile ilgilenen katman semantik (semantics)

Yukarıdaki katmanların her biri kendi içlerinde ayrı uzmanlıklar barındırmaktadır. Eğer yazılı bir veriyi analiz etmek ve anlamak istenirse bu katmanlardan; morfoloji, sentaks ve semantik alanlarında hakim araçlara ihtiyaç vardır. Ancak veri ses dosyası halinde ise bu katmanlara ek olarak fonetik ve fonoloji katmanlarından da destek alınmalıdır.

Artiwise İle Yazılı İçeriklerde Doğal Dil İşleme Kolaylığı

Artiwise Metin Analitiği Platformu köke indirgeme, gövdeleme, morfolojik analiz, Türkçe karakter düzeltme, isimlendirilmiş varlık tespiti gibi Doğal Dil İşleme tekniklerini kod yazmaya veya teknik geliştirme yapmaya gerek kalmadan kullanmanızı sağlar.