{"id":1493,"date":"2024-01-12T14:46:29","date_gmt":"2024-01-12T14:46:29","guid":{"rendered":"http:\/\/artiwise"},"modified":"2026-02-27T08:22:25","modified_gmt":"2026-02-27T08:22:25","slug":"dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/","title":{"rendered":"Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme"},"content":{"rendered":"\r\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-2582\" src=\"https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/robotopepper-1024x455.jpg\" alt=\"\" \/>\r\n<figcaption><a href=\"https:\/\/www.pexels.com\/tr-tr\/@agk42?utm_content=attributionCopyText&amp;utm_medium=referral&amp;utm_source=pexels\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Alex Knight<\/a>\u00a0adl\u0131 ki\u015finin\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pexels.com\/tr-tr\/fotograf\/bilim-elektronik-futuristik-gelecek-2599244\/?utm_content=attributionCopyText&amp;utm_medium=referral&amp;utm_source=pexels\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pexels<\/a>\u2019daki foto\u011fraf\u0131<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme (NLP) Nedir?<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>NLP (<em>Natural Language Processing<\/em>), T\u00fcrk\u00e7e ismiyle Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme (DD\u0130), yapay zekan\u0131n alt\u0131nda yer alan ve amac\u0131 insanlar\u0131n \u00fcretti\u011fi do\u011fal dilin i\u015flenebilmesi, anla\u015f\u0131labilmesi, analiz edilerek \u00e7\u0131kt\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilmesi olan ara\u015ft\u0131rma alan\u0131d\u0131r. Halen tam anlam\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f problemler bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 sebebiyle de aktif olarak \u00fczerine \u00e7ok\u00e7a yat\u0131r\u0131m ve ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaktad\u0131r. Tarihi 1950\u2019li y\u0131llara dayanan do\u011fal dil i\u015fleme zaman i\u00e7inde di\u011fer yapay zeka alanlar\u0131 gibi dalgal\u0131 bir seyir izlemi\u015f, farkl\u0131 metodolojiler ile \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f problemleri ile tarihin belli d\u00f6nemlerinde daha fazla yat\u0131r\u0131m yapmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 ile \u00e7\u00f6z\u00fclemez bir alan olarak bile tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak zaman i\u00e7inde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n NLP\u2019yi farkl\u0131 alt g\u00f6revler \u00fczerinden incelemeye ba\u015flamas\u0131, bilgisayar bilimleri (<em>computer science<\/em>) d\u00fcnyas\u0131nda ve algoritmalar taraf\u0131nda yeniliklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ile tekrar yo\u011fun bir ilgi \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Son zamanlara gelindi\u011finde ise derin \u00f6\u011frenme (<em>deep learning<\/em>) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n etkisini g\u00f6sterdi\u011fi bir \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 gibi NLP de bu teknolojiden faydalanmak i\u00e7in yeni bir \u00e7a\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f, \u015fu ana kadar en son teknoloji (<em>state-of-the-art<\/em>) \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin pabucunu dama atacak olan derin \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemlerinin boy g\u00f6stermesi ile alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-2568\" src=\"https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/nlp-tree-1.png\" alt=\"\" \/>\r\n<figcaption>Do\u011fal Dil \u0130\u015flemenin Ba\u015fl\u0131ca Kullan\u0131m Alanlar\u0131<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>San\u0131lan\u0131n aksine say\u0131sal veriyi i\u015flemekten \u00e7ok daha zor olan bu g\u00f6rev i\u00e7in dil kurallar\u0131n\u0131, mecazi ifadeleri ve ifadelerin anlamlar\u0131n\u0131 bilmek gerekir, ayn\u0131 zamanda konu\u015fulan konuya dair bir \u00f6nbilgiye ve ba\u011flama ihtiya\u00e7 duyulur. Say\u0131sal verilerin i\u015flenmesinde ise ba\u011flam vb. bilgileri kullanmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca matematiksel ifadeler ile \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilebilmektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6rnek vermek gerekirse, <strong>suyun <\/strong>s\u0131v\u0131, <strong>buzun <\/strong>ise kat\u0131 formda oldu\u011funu bilgisayar\u0131n bilmesini bekleyemeyiz, ancak istatistiksel y\u00f6ntemler (ge\u00e7mi\u015f verinin yard\u0131m\u0131) ile bu iki terimin birbirleri ile ilgili oldu\u011funu \u00e7\u0131karabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Do\u011fal dil i\u015flemenin ni\u00e7in bu denli ihtiya\u00e7 oldu\u011fu konusuna gelirsek, \u00f6ncelikle g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve \u00fcretilen verinin durumunun incelenmesi gerekir. 2025 y\u0131l\u0131na kadar, g\u00fcnl\u00fck \u00fcretilecek olan verinin 463 exabyte (212.765.957 DVD\u2019ye e\u015fde\u011fer) olmas\u0131 beklenmektedir.* Bu verinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yaz\u0131l\u0131 i\u00e7erikler ya da yaz\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilecek i\u00e7eriklerden (video, ses) olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu boyutta, insanlar\u0131n kendi dilinde olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7eri\u011fin t\u00fcketilebilmesi, anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in bir operasyon kurman\u0131n imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 hepimizin malumudur. Bu sebeple bu boyuttaki veriyi \u00e7e\u015fitli seviyelerde analiz edebilecek anlaml\u0131 hale getirecek teknolojiler hayati bir ihtiya\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde NLP\u2019nin s\u0131k\u00e7a hayat\u0131m\u0131za dokundu\u011fu bize katk\u0131 sundu\u011fu \u00f6rnekler nelerdir?<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Google\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir aramada, araman\u0131za uygun reklam\u0131 \u00f6nerebilmek i\u00e7in arama motorunun \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlamas\u0131 gerekir ki arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ile ili\u015fkili reklamlar\u0131 size sunabilsin. Bir lokasyon ile ilgili araman\u0131zda, o destinasyona olan u\u00e7u\u015flar\u0131, oradaki konaklama yerlerini ya da gidilebilecek restoranlar\u0131 \u00f6nermesini somut bir \u00f6rnek olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bunun yan\u0131nda sizin i\u00e7in gelen e-postalar\u0131n\u0131zdan istenmeyen (<em>spam<\/em>) e-postalar\u0131n\u0131z\u0131 ay\u0131rt edebilensistemler yine NLP kullanarak bunu yapmaktad\u0131r. G\u00fcnl\u00fck hayatta art\u0131k s\u0131k\u00e7a ba\u015fvurdu\u011fumuz ak\u0131ll\u0131 asistanlar\u0131m\u0131z s\u00f6ylediklerimizi anlay\u0131p ona g\u00f6re cevaplar, \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeyi de NLP teknolojilerini kullanarak yapmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Anlamsal arama (<\/strong><a href=\"https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/dijital-medya-takibi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/dijital-medya-takibi\/<\/a>)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Klasik arama algoritmalar\u0131nda aranacak anahtar kelimeler \u00fczerinden ilerlenerek o kelimelerin ge\u00e7ti\u011fi kaynaklar s\u0131ralama algoritmalar\u0131nca s\u0131ralanarak sonu\u00e7lar elde edilmektedir. Anlamsal arama ise sadece bu anahtar kelimeleri de\u011fil onlar\u0131n anlamlar\u0131n\u0131 da dikkate alarak kaynaklarda o kelimelere yak\u0131n anlaml\u0131 kelimelerin aranmas\u0131na olanak vermektedir. Anlamsal arama y\u00f6ntemi aranacak kaynaklar taraf\u0131nda da \u00f6zetleme ve konsept a\u011fac\u0131 \u00e7\u0131karma tekniklerinden yararlanarak o kaynaklarda hangi terimlerin daha \u00f6nemli oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131p anahtar kelimelerin bu terimlerle e\u015fle\u015fti\u011fi durumlarda kayna\u011f\u0131n arama sonucunda \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Chatbotlar (<\/strong><a href=\"https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/chatbot-analizi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/chatbot-analizi\/<\/a>)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Chatbotlar kullan\u0131c\u0131lar ile do\u011fal dilde ileti\u015fim kurabilen dijital asistanlard\u0131r. \u00c7ok genel konular \u00fczerine bir sohbet arkada\u015f\u0131 gibi de e\u011fitilebilen chatbotlar genellikle belirli bir alanda kullan\u0131c\u0131lar\u0131 y\u00f6nlendirme, sorunlar\u0131n\u0131 dinleme veya onlara bilgi verme amac\u0131yla kullan\u0131lmaktad\u0131r. Chatbotlar sayesinde m\u00fc\u015fteri ile ili\u015fkide harcanan efor \u00f6nemli seviyede azalt\u0131labilmektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Chatbotlar\u0131n i\u015fleyi\u015finde do\u011fal dil anlama, niyet ve varl\u0131k tespiti, anahtar kelime \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 tekniklerinden faydalan\u0131larak kullan\u0131c\u0131n\u0131n ifadesinde ne anlatmak istedi\u011fi, \u00f6zel isim, marka, tarih, mekan gibi hangi bilgileri verdi\u011fi ve ifadenin hangi konu ile ilgili oldu\u011fu bilgileri elde edilmektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Daha sonra chatbotun uygun bir yan\u0131t olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in de elindeki kaynaklardan bilgi \u00fcretmesine yarayacak \u00f6zetleme, anlamsal arama gibi \u00e7e\u015fitli metotlar kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Elde edilen yan\u0131t\u0131n ifade edilmesi k\u0131sm\u0131nda ise do\u011fal dil \u00fcretme teknikleri devreye girmektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Sosyal medya analiz (<\/strong><a href=\"https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/sosyal-medya-analizi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/sosyal-medya-analizi\/<\/a>)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u015eirketler ad\u0131na medya takibi yapan ajanslar\u0131n yerini online yay\u0131nlar\u0131n art\u0131\u015f\u0131 ve do\u011fal dil i\u015flemedeki geli\u015fmeler sonucunda otomatik takipte olan ara\u00e7lar ald\u0131. Bu ara\u00e7lar hem online gazete ve dergilerden hem de sosyal medya uygulamalar\u0131ndan ilgili \u015firkete dair t\u00fcm veriler anl\u0131k olarak toplayabiliyor. Toplama s\u0131ras\u0131nda hangi verilerin \u015firket ile ilgili oldu\u011funa dair kararlarda yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz anlamsal arama algoritmalar\u0131 da olduk\u00e7a etkili. Veriler topland\u0131ktan sonra ise bu verilerin \u015firkete sunulmas\u0131 i\u00e7in do\u011fal dil i\u015fleme tekniklerinden faydalanarak \u00e7e\u015fitli analizler yap\u0131l\u0131yor. Bu analizlerden birka\u00e7 \u00f6rnek \u015fu \u015fekilde verebiliriz:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>Toplanan veriler \u00f6zetlenerek bir insan taraf\u0131ndan makul s\u00fcrede okunabilecek \u00f6nemli noktalar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131<\/li>\r\n<li>Verilerin denetimli veya denetimsiz \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemleri ile konular\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile elde edilen en \u00e7ok bahsedilen konu, bu ay ge\u00e7en aya g\u00f6re daha arka plana at\u0131lm\u0131\u015f konular, bu ay \u00f6ne \u00e7\u0131kan yeni g\u00fcndemler gibi analizler<\/li>\r\n<li>Verilerin duygu analizi ile \u015firket hakk\u0131nda hangi konularda olumlu hangi konularda olumsuz ifadelere yer verildi\u011fi bilgisi<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>M\u00fc\u015fteri memnuniyet analizi (<\/strong><a href=\"https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/musterinin-sesi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/musterinin-sesi\/<\/a>)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Sosyal medya takibi k\u0131sm\u0131nda belirtti\u011fimiz bir\u00e7ok analiz m\u00fc\u015fteri memnuniyet analizi olarak da kullan\u0131labilir. M\u00fc\u015fteri memnuniyet analizinde \u015firketler online kaynaklarla beraber m\u00fc\u015fterileri ile birebir ileti\u015fimlerini yans\u0131tan verileri de s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131rlar. Bu veriler \u015firketin chatbot konu\u015fmalar\u0131n\u0131n verisi, a\u00e7\u0131k mail adresine gelen dilek\/\u015fikayet mailleri veya m\u00fc\u015fteri ile temas sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen memnuniyet anketleri olabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>M\u00fc\u015fteri memnuniyeti i\u00e7in anketlerle takip s\u0131k kullan\u0131lan bir y\u00f6ntemdir. Bu verilerin sonucunun otomatik analiz edilebilir olmas\u0131 i\u00e7in genellikle \u00e7oktan se\u00e7meli anketler tercih edilir fakat bu anketler m\u00fc\u015fterinin kendini tam olarak ifade etmesi i\u00e7in yeterli olamayabilir. Bu durumlarda a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorular ve onlar\u0131n analizi i\u00e7in do\u011fal dil i\u015fleme teknikleri devreye girer.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00c7oktan se\u00e7meli anket sorular\u0131ndan elde edilebilecek bilginin \u00e7ok daha kapsaml\u0131 ve detayl\u0131 hali bu \u015fekilde elde edilebilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>M\u00fc\u015fteri memnuniyetinde \u00f6zellikle m\u00fc\u015fterinin yapt\u0131\u011f\u0131 bir yorumun hangi s\u0131n\u0131fta oldu\u011fu \u00f6nemlidir. Do\u011fal dil i\u015fleme teknikleri yeni gelen her bir yorumu an\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131p bu yorumu ihtiyaca g\u00f6re te\u015fekk\u00fcr, \u015fikayet, talep gibi etiketlerle etiketleyebilir. Bu etiketleme sonucunda \u015firket \u00f6ncelik vermesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yorumlar\u0131 h\u0131zla tespit edip onlar\u0131n i\u015fleme konulmas\u0131n\u0131 \u00f6nceleyerek olumsuz yorumlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesebilir veya olumlu izlenimlerin kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">NLP i\u00e7in \u00c7\u00f6z\u00fcm Yakla\u015f\u0131mlar\u0131:<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>NLP\u2019de yer alan problemlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc zaman i\u00e7inde farkl\u0131 y\u00f6ntemler ile \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle ilk d\u00f6nemlerde s\u0131k\u00e7a ba\u015fvurulan bir metodoloji olan kural tabanl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar kendilerine olduk\u00e7a yayg\u0131n yer bulmu\u015f ve bu hegemonyalar\u0131n\u0131 \u00e7ok uzun s\u00fcre devam ettirmi\u015flerdir. Ancak kural tabanl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n kodlanmas\u0131, geli\u015ftirilmesinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar kolay olmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan defalarca ortaya konmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc dili tan\u0131mlamak onu formal bir kal\u0131ba sokabilmek i\u00e7in ortaya at\u0131lan kurallar\u0131n bir\u00e7o\u011fu karma\u015f\u0131k \u00f6rneklerde birbiri ile \u00e7eli\u015fmekte ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler b\u00fcy\u00fck oranda lokal \u00e7\u00f6z\u00fcmler olarak kalmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc kurallar\u0131n daha rahat tan\u0131mlanabilece\u011fi, formal dilleri kabul eden otomatalar\u0131n** kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yine de NLP\u2019ye dair t\u00fcm problemlerin bu tip kurallar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 ile k\u0131smi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne bile ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 defalarca g\u00f6sterilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, ba\u011flama dayal\u0131 bilgiye ihtiya\u00e7 duyulan g\u00f6revlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde kurallar\u0131 kullanmak faydas\u0131zd\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e gibi sondan eklemeli dillerde s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan morfolojik*** seviyedeki belirsizliklerin giderilmesi tamam\u0131yla c\u00fcmle i\u00e7indeki ba\u011flama ba\u011fl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm gerektirmektedir. \u201c<em>O elmay\u0131 <\/em><strong><em>al\u0131n <\/em><\/strong><em>ve yerine koyun.<\/em>\u201d c\u00fcmlesindeki \u201c<em>al\u0131n<\/em>\u201d kelimesinin morfolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda birden fazla sonu\u00e7 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nsan y\u00fcz\u00fcndeki bir b\u00f6lgeyi tan\u0131mlayan \u201cal\u0131n\u201d, almak fiilinin ikinci tekil \u015fah\u0131s i\u00e7in emir kipi ile \u00e7ekilmesinden olu\u015fan \u201cal\u0131n\u201d, ya da al\u0131nmak fiilinin ikinci tekil \u015fah\u0131s ile \u00e7ekilmesinden olu\u015fan \u201cal\u0131n\u201d. \u0130\u015fte bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler aras\u0131ndan hangisinin do\u011fru oldu\u011funun kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 tamam\u0131yla c\u00fcmledeki di\u011fer elemanlar\u0131n analizine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fmektedir. \u0130\u015fte bu gibi varyasyon say\u0131s\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu ve ihtimallerin de\u011ferlendirildi\u011fi problemleri \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in kural tabanl\u0131 de\u011fil, veriye dayal\u0131 modellerin kullan\u0131m\u0131 zaruri bir ihtiya\u00e7t\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Veriye dayal\u0131 modeller deyince Makine \u00d6\u011frenmesi (<em>Machine Learning<\/em>) teknolojisi ilk akla gelen y\u00f6ntemleri bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Genellikle ge\u00e7mi\u015f veriye dayal\u0131 bir tahminleme modelinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 hedefleyen bu modeller, veri \u00fczerinden istatistiksel ya da olas\u0131l\u0131ksal modeller \u00fcreterek bir karar verici olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Kural tabanl\u0131 sistemlere g\u00f6re \u00e7ok daha rahat ve ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcreten makine \u00f6\u011frenmesi modelleri, verilerden kendi kendilerine \u00f6\u011frenerek herhangi bir insan m\u00fcdahalesi ya da fikri efor harcamas\u0131na gerek duymaz. Ancak kural tabanl\u0131 modellere g\u00f6re handikaplar\u0131, veriye ihtiya\u00e7 duymalar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc <em>gold standard<\/em> denilen insanlar taraf\u0131ndan i\u015faretlenmi\u015f referans verisine (e\u011fitim verisine\u200a\u2014\u200a<em>training set<\/em>) ula\u015fmak olduk\u00e7a maliyetlidir. Ancak problemlere daha y\u00fcksek oranlarda ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcreten makine \u00f6\u011frenmesi modelleri g\u00fcn\u00fcm\u00fczde neredeyse tek \u00e7\u00f6z\u00fcm gibi sunulmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>NLP\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fclmesindeki zorluklar nelerdir?<\/strong><\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>NLP\u2019nin halen a\u00e7\u0131k u\u00e7lu ve tam anlam\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f bir problemler b\u00fct\u00fcn\u00fc oldu\u011funu g\u00f6steren baz\u0131 \u00f6rneklerden bahsetmek gerekirse:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong><em>Mu\u011flakl\u0131k(Ambiguity)<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Do\u011fal dil i\u015fleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00e7e\u015fitli seviyelerde mu\u011flakl\u0131k (belirsizlik) ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz problemler ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Belirsizlik, birden fazla cevab\u0131n olas\u0131 oldu\u011fu ve hangisinin do\u011fru se\u00e7enek oldu\u011funun kararla\u015ft\u0131r\u0131lamamas\u0131 problemidir. \u00d6rnek vermek gerekirse kelime formunda ayn\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahip ancak morfolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme anlam\u0131nda farkl\u0131 niteliklere sahip kelimelerin c\u00fcmle i\u00e7inde do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye sahip hallerinin se\u00e7imi. Bununla ilgili yaz\u0131n\u0131n \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerinde \u201c<em>al\u0131n<\/em>\u201d \u00f6rne\u011fi verilmi\u015fti. Yine c\u00fcmle anlam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan mu\u011flakl\u0131\u011f\u0131n \u00f6rne\u011fi me\u015fhur bir do\u011fal dil i\u015fleme kitab\u0131 olan <em>Speech &amp; Language Processing (<\/em><a href=\"https:\/\/web.stanford.edu\/~jurafsky\/slp3\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/web.stanford.edu\/~jurafsky\/slp3\/<\/a>) \u015fu \u015fekilde verilmi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><em>I made her duck.****<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li><em>I cooked waterfowl for her.<\/em> (Ona \u00f6rdek pi\u015firdim)<\/li>\r\n<li><em>I cooked waterfowl belong to her.<\/em> (Onun \u00f6rde\u011fini pi\u015firdim)<\/li>\r\n<li><em>I created the duck she owns.<\/em> (Onun \u00f6rde\u011fini ben yaratt\u0131m)<\/li>\r\n<li><em>I caused her quickly to lower her body or head.<\/em> (Onun e\u011filmesini sa\u011flad\u0131m.)<\/li>\r\n<li><em>I waved my magic wand and turned her into undiffrentiated waterfowl.<\/em> (Sihirli de\u011fne\u011fimle dokundum ve onu ger\u00e7e\u011finden ay\u0131rt edilemez bir \u00f6rde\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcm.)<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>E\u015f Anlaml\u0131l\u0131k (<em>Synonym<\/em>)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Do\u011fal dillerin bir ba\u015fka \u00f6nemli fenomeni, ayn\u0131 fikri belirli bir ba\u011flama da ba\u011fl\u0131 olan farkl\u0131 terimlerle ifade edebilmemizdir: b\u00fcy\u00fck ve kocaman, bir nesneyi veya bir yap\u0131y\u0131 tan\u0131mlarken e\u015f anlaml\u0131 kelimeler olabilirler, ancak t\u00fcm ba\u011flamlarda birbirlerinin yerine konulamazlar. \u00d6rne\u011fin \u201c<strong>b\u00fcy\u00fck\u201d<\/strong>, b\u00fcy\u00fck k\u0131z-karde\u015f gibi ifadelerle daha ya\u015fl\u0131 anlam\u0131na gelirken; kocaman bu anlamda kullan\u0131lamaz. Yine \u201c<strong><em>kafa<\/em><\/strong>\u201d ve <strong><em>\u201cba\u015f\u201d <\/em><\/strong><em>kelimeleri<\/em> e\u015f anlaml\u0131 kelimelerken; \u201cBa\u015f\u0131mdan ge\u00e7enleri biliyorsun da kafamdan ge\u00e7enleri nereden bileceksin? \u201c ifadesinde birbirleri yerine kullan\u0131lamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201c<strong><em>ba\u015ftan ge\u00e7en<\/em><\/strong>\u201d ifadesi ya\u015fanan bir olay\u0131 anlat\u0131rken, \u201c<strong><em>kafadan ge\u00e7mek<\/em><\/strong>\u201d ise bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ifade etmektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>NLP g\u00f6revlerinde sistemin, e\u015fanlaml\u0131 bilgilerini ve ayn\u0131 nesneyi veya fenomeni adland\u0131rman\u0131n farkl\u0131 yollar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle insan diyalogunu taklit eden \u00fcst d\u00fczey g\u00f6revler s\u00f6z konusu oldu\u011funda kullanabiliyor olmas\u0131 gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00d6zde\u015flik \u00c7\u00f6z\u00fcmleme (<em>Coreference Resolution<\/em>)<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bir metinde ayn\u0131 varl\u0131\u011fa (<em>entity<\/em>) g\u00f6nderme yapan t\u00fcm ifadeleri bulma i\u015flemine \u00f6zde\u015flik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme (<em>coreference resolution<\/em>) ad\u0131 verilir. Bu ad\u0131m, belge \u00f6zetleme, soru cevaplama ve bilgi \u00e7\u0131karma gibi do\u011fal dil anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir\u00e7ok \u00fcst d\u00fczey NLP g\u00f6revi i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r. Son y\u0131llarda NLP uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a zor olan bu sorun, en yeni derin \u00f6\u011frenme (<em>Deep Learning<\/em>) ve peki\u015ftirmeli \u00f6\u011frenme (<em>Reinforcement Learning<\/em>) tekniklerinin tan\u0131t\u0131lmas\u0131yla bir canlanma ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu anda, RNN (<em>Recurrent Neural Network- Yinelemeli Sinir A\u011flar\u0131<\/em>) ve LSTM (<em>Long-Short Term Memory<\/em>\u200a\u2014\u200aUzun K\u0131sa d\u00f6nemli haf\u0131za a\u011flar\u0131) gibi NLP sinir mimarilerinin \u00f6zde\u015flik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn performanslar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesinde etkili olabilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu probleme dair bir \u00f6rnek,<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\r\n<p><strong>\u201cAhmet<\/strong> evine gitmi\u015fti. <strong>Onu<\/strong> orada babas\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131.\u201d\u00a0<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><em>Bu \u00f6rnekle ikinci c\u00fcmlede kullan\u0131lan \u201cO\u201d zamiri bir \u00f6nceki c\u00fcmledeki bilgiye g\u00f6re Ahmet\u2019in yerine kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yaln\u0131zca ikinci c\u00fcmleyi kendi ba\u015f\u0131na analiz etti\u011fimizde bu bilgiye eri\u015fmek imkans\u0131zd\u0131r.\u00a0<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">NLP\u2019nin Safhalar\u0131:<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Do\u011fal dil i\u015fleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 gibi kendi i\u00e7inde alt g\u00f6revler bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu alt alanlar\u0131n her biri halen \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lan ve neredeyse hi\u00e7 biri tam anlam\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f problemlerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc dil ya\u015fayan bir varl\u0131kt\u0131r ve yaln\u0131zca yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ana ait de\u011fil ge\u00e7mi\u015ften gelen bir bilgi birikiminin eseridir. O sebeple dili tam anlam\u0131yla \u00e7\u00f6zebilmek u\u00e7tan uca bir insan bili\u015fini \u00e7\u00f6zmekle m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme\u2019nin alt alanlar\u0131 sesin analizinden ba\u015flayarak s\u00f6ylem analizine kadar giden bir yelpazede g\u00f6revleri bar\u0131nd\u0131rmakt\u0131r. Ve a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru bu g\u00f6revlerin ba\u015far\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ile ancak y\u00fcksek seviyeli bir analizin tamamlanmas\u0131ndan bahsedebiliriz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>Fonoloji: \u0130nsanlar\u0131n dili kullan\u0131rken ne gibi sesler kulland\u0131klar\u0131 ve dili meydana getiren ses birlikteliklerini inceleyen safhad\u0131r.<\/li>\r\n<li>Morfoloji\u00a0: Kelimelerin yap\u0131lar\u0131n\u0131 (ek-k\u00f6k) inceleyen katmand\u0131r.<\/li>\r\n<li>Sentaks\u00a0: C\u00fcmleleri olu\u015fturan kelimeler aras\u0131 ili\u015fkileri ve dizilimi inceleyen katmand\u0131r.<\/li>\r\n<li>Semantik: Kelimelerin anlamlar\u0131n\u0131 ve bir araya geldiklerinde c\u00fcmle ve metin i\u00e7in olu\u015fturduklar\u0131 toplam anlam\u0131 inceleyen katmand\u0131r.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-2569\" src=\"https:\/\/www.http:\/\/artiwise.cloud\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/09\/veri-analizi-2-scaled-1.jpg.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Screen-Shot-2020-04-30-at-01.08.00-1024x488.png\" alt=\"\" \/>\r\n<figcaption>NLP \u0130\u015fleme Fazlar\u0131<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Do\u011fal Dil i\u015flemenin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok\u00e7a ilgi \u00e7ekiyor olmas\u0131, gelecek d\u00f6nemler i\u00e7in insana destek olacak sistemlerin tamam\u0131nda bu teknolojinin kullan\u0131lacak olmas\u0131ndand\u0131r. \u0130nsans\u0131 bir makine dedi\u011fimiz zaman onu tan\u0131mlayan en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri ileti\u015fim kurabiliyor olmas\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar aras\u0131 ileti\u015fimin en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc konu\u015fma dilinin olu\u015fturdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme\u2019nin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve teknoloji takip\u00e7ileri aras\u0131nda edindi\u011fi yeri \u00e7ok daha uzun s\u00fcre koruyaca\u011f\u0131 herkesin malumu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\r\n<p><strong><em>Notlar ve Referanslar<\/em><\/strong><\/p>\r\n<cite>* <a href=\"https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2019\/04\/how-much-data-is-generated-each-day-cf4bddf29f\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2019\/04\/how-much-data-is-generated-each-day-cf4bddf29f\/<\/a><br \/>** Otomatlar, bir dizi durum veya konfig\u00fcrasyonda hareket ederek bir girdi \u00fczerindehesaplamalar yapan makinelerin soyut modelleridir<br \/>*** Morfolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmleme: Do\u011fal dil i\u015flemede, belirli bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn olu\u015fturuldu\u011fumorfemleri belirleme i\u015flemidir. Ortografik kurallar\u0131 ve morfolojik kurallar\u0131 ay\u0131rtedebilmelidir. \u00d6rne\u011fin, \u2018tilkiler\u2019 kelimesi \u2018tilki\u2019 (k\u00f6k) ve \u2018ler\u2019 (\u00e7o\u011fullu\u011fu g\u00f6steren birsonek) olarak ayr\u0131labilir.<br \/>**** Jurafsky, D. (2000). Speech &amp; language processing. Pearson Education India.<br \/><a href=\"https:\/\/medium.com\/sciforce\/biggest-open-problems-in-natural-language-processing-7eb101ccfc9\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/medium.com\/sciforce\/biggest-open-problems-in-natural-language-processing-7eb101ccfc9<\/a><br \/><a href=\"https:\/\/www.dataversity.net\/everything-you-need-to-know-about-nlp-and-its-use-cases\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.dataversity.net\/everything-you-need-to-know-about-nlp-and-its-use-cases\/#<\/a><br \/><a href=\"https:\/\/arxiv.org\/pdf\/1706.01863.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/arxiv.org\/pdf\/1706.01863.pdf<\/a><\/cite><\/blockquote>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme (NLP) Nedir? NLP (Natural Language Processing), T\u00fcrk\u00e7e ismiyle Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme (DD\u0130), yapay zekan\u0131n alt\u0131nda yer alan ve amac\u0131 insanlar\u0131n \u00fcretti\u011fi do\u011fal dilin i\u015flenebilmesi, anla\u015f\u0131labilmesi, analiz edilerek \u00e7\u0131kt\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilmesi olan ara\u015ft\u0131rma alan\u0131d\u0131r. Halen tam anlam\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f problemler bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 sebebiyle de aktif olarak \u00fczerine \u00e7ok\u00e7a yat\u0131r\u0131m ve ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaktad\u0131r. Tarihi 1950\u2019li y\u0131llara dayanan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2712,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[110],"tags":[11,20],"sektor":[133],"class_list":["post-1493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog-post","tag-dogal-dil-isleme","tag-nlp","sektor-cx-genel"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.1.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Do\u011fal Dil \u0130\u015flemeye Genel Bak\u0131\u015f | Artiwise Blog<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) teknolojisinin temellerini ve genel i\u015fleyi\u015fini anlatan detayl\u0131 bir rehber. Metin analizi ve dil anlama s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6\u011frenin!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Do\u011fal Dil \u0130\u015flemeye Genel Bak\u0131\u015f | Artiwise Blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) teknolojisinin temellerini ve genel i\u015fleyi\u015fini anlatan detayl\u0131 bir rehber. Metin analizi ve dil anlama s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6\u011frenin!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Artiwise\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-01-12T14:46:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-27T08:22:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"user\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/\"},\"author\":{\"name\":\"user\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/person\/1bde1538bbab8e9f36402c73028dcabd\"},\"headline\":\"Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme\",\"datePublished\":\"2024-01-12T14:46:29+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-27T08:22:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/\"},\"wordCount\":2916,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg\",\"keywords\":[\"Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme\",\"NLP\"],\"articleSection\":[\"Blog\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/\",\"url\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/\",\"name\":\"Do\u011fal Dil \u0130\u015flemeye Genel Bak\u0131\u015f | Artiwise Blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg\",\"datePublished\":\"2024-01-12T14:46:29+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-27T08:22:25+00:00\",\"description\":\"Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) teknolojisinin temellerini ve genel i\u015fleyi\u015fini anlatan detayl\u0131 bir rehber. Metin analizi ve dil anlama s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6\u011frenin!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg\",\"width\":1200,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/\",\"name\":\"Artiwise\",\"description\":\"Yapay Zeka M\u00fc\u015fteri Deneyimi Y\u00f6netimi Platformu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#organization\",\"name\":\"Artiwise\",\"url\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Artiwiselogo-tfume@1x.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Artiwiselogo-tfume@1x.svg\",\"width\":207,\"height\":37,\"caption\":\"Artiwise\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/person\/1bde1538bbab8e9f36402c73028dcabd\",\"name\":\"user\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b4c9a289323b21a01c3e940f150eb9b8c542587f1abfd8f0e1cc1ffc5e475514?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b4c9a289323b21a01c3e940f150eb9b8c542587f1abfd8f0e1cc1ffc5e475514?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"user\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/18.170.89.163.nip.io\"],\"url\":\"https:\/\/artiwise.com\/tr\/author\/user\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Do\u011fal Dil \u0130\u015flemeye Genel Bak\u0131\u015f | Artiwise Blog","description":"Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) teknolojisinin temellerini ve genel i\u015fleyi\u015fini anlatan detayl\u0131 bir rehber. Metin analizi ve dil anlama s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6\u011frenin!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Do\u011fal Dil \u0130\u015flemeye Genel Bak\u0131\u015f | Artiwise Blog","og_description":"Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) teknolojisinin temellerini ve genel i\u015fleyi\u015fini anlatan detayl\u0131 bir rehber. Metin analizi ve dil anlama s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6\u011frenin!","og_url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/","og_site_name":"Artiwise","article_published_time":"2024-01-12T14:46:29+00:00","article_modified_time":"2026-02-27T08:22:25+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"user","Tahmini okuma s\u00fcresi":"13 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/"},"author":{"name":"user","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/person\/1bde1538bbab8e9f36402c73028dcabd"},"headline":"Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme","datePublished":"2024-01-12T14:46:29+00:00","dateModified":"2026-02-27T08:22:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/"},"wordCount":2916,"publisher":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg","keywords":["Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme","NLP"],"articleSection":["Blog"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/","url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/","name":"Do\u011fal Dil \u0130\u015flemeye Genel Bak\u0131\u015f | Artiwise Blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg","datePublished":"2024-01-12T14:46:29+00:00","dateModified":"2026-02-27T08:22:25+00:00","description":"Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) teknolojisinin temellerini ve genel i\u015fleyi\u015fini anlatan detayl\u0131 bir rehber. Metin analizi ve dil anlama s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6\u011frenin!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#primaryimage","url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg","contentUrl":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/01\/9.jpg","width":1200,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/2024\/01\/12\/dogal-dil-islemeye-genel-bakis-nlp-overview\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#website","url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/","name":"Artiwise","description":"Yapay Zeka M\u00fc\u015fteri Deneyimi Y\u00f6netimi Platformu","publisher":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#organization","name":"Artiwise","url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Artiwiselogo-tfume@1x.svg","contentUrl":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/02\/Artiwiselogo-tfume@1x.svg","width":207,"height":37,"caption":"Artiwise"},"image":{"@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/person\/1bde1538bbab8e9f36402c73028dcabd","name":"user","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b4c9a289323b21a01c3e940f150eb9b8c542587f1abfd8f0e1cc1ffc5e475514?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b4c9a289323b21a01c3e940f150eb9b8c542587f1abfd8f0e1cc1ffc5e475514?s=96&d=mm&r=g","caption":"user"},"sameAs":["http:\/\/18.170.89.163.nip.io"],"url":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/author\/user\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1493"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2674,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1493\/revisions\/2674"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1493"},{"taxonomy":"sektor","embeddable":true,"href":"https:\/\/artiwise.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/sektor?post=1493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}